Page 32 - Riskli Dergi

GÜNDEM / 32 sında daha fazla Covid kaynaklı ölüm Psikolojide ve Günlük Hayatta

görüldüğü ortaya çıkmıştı. İlk bakışta Simpson Paradoksu
bu durum, “Aşılar işe yaramıyor mu?”
Simpson paradoksu sadece istatistik-
sorusunu doğurdu.
çilerin problemi değil. Günlük hayatta
da sık sık karşımıza çıkıyor.
Ancak detaylı incelendiğinde farklı bir

tablo ortaya çıktı. Çünkü aşı olan gru- Örneğin:
bun büyük kısmı yaşlı ve risk grubundaki • Bir şirketin çalışan memnuniyeti yüksek

kişilerden oluşuyordu. Yaş ve sağlık du- olabilir ama müşteriler mutsuz olabilir.
rumu gibi faktörler hesaba katıldığında, • Bir okulun genel başarı oranı iyi gö-
aşı olan kişilerde ölüm riskinin aslında rünürken bazı sınıflarda ciddi başarı-
daha düşük olduğu görüldü. Yani sorun sızlık yaşanabilir.

sayılarda değil, sayıların bağlamdan • Bir diyet programı genel olarak etkili
kopuk yorumlanmasındaydı.
görünse de belirli yaş gruplarında işe
yaramayabilir.
Neden Sayılara Bu Kadar
Güveniyoruz?
Bu yüzden tek bir büyük sonuca bak-
İnsan beyni sayıları “kesin bilgi” olarak mak yerine detayları görmek gerekiyor.
algılamaya yatkın.

Sayılara Bakarken Nelere Dikkat
“Çoğu kişi memnun kaldı” cümlesi yeri- Etmeli?
ne “yüzde 78 memnuniyet oranı” den-
diğinde bilgi daha bilimsel ve ikna edici Verilerin hangi gruplardan oluştu-
geliyor. 1 ğuna bakın

2
Ortalama sonuçlarla yetinmeyin
Çünkü sayılar:

Yaş, cinsiyet, gelir gibi faktörleri
1 Ölçülebilir görünüyor 3 dikkate alın

2 Daha nesnel kabul ediliyor “Bu sonuç kimler için geçerli?” so-

3
Bilimsel bir güven hissi yaratıyor 4 rusunu sorun

Duygulardan daha sağlam kabul Sayının değil, bağlamın da önemli
4 ediliyor 5 olduğunu unutmayın

Ama her sayı gerçeği tam olarak Kısacası sayılar her zaman yalan söy-
yansıtmayabilir. Özellikle verinin hangi lemez ama bazen eksik konuşur. Ger-
gruplardan oluştuğu bilinmiyorsa, so- çeği görmek için ise rakamların arka-
nuç yanıltıcı olabilir. sındaki hikâyeye de bakmak gerekir.